แมวเป็นสัตว์ที่มีพฤติกรรมการดูแลตัวเองที่น่าทึ่งอย่างหนึ่ง ซึ่งหนึ่งในพฤติกรรมที่เด่นชัดและหลายคนคุ้นเคยคือ การที่แมวเลียขนตัวเอง เรามักจะเห็นแมวทำเช่นนี้บ่อย ๆ บางครั้งมันอาจใช้เวลาหลายนาทีในการเลียขนจนกระทั่งดูสะอาดเรียบร้อยหลายคนจึงเกิดคำถามว่าการที่แมวเลียขนตัวเองนั้นมีจุดประสงค์เพื่อทำความสะอาดขนหรือไม่?
โดยทั่วไปแล้ว การที่แมวเลียขนตัวเองมีเหตุผลหลายประการ และส่วนหนึ่งก็คือการทำความสะอาด แมวมีลิ้นที่มีลักษณะพิเศษคือมีปุ่มหรือแผ่นเรียกว่า “papillae” ซึ่งมีลักษณะเป็นแผ่นเนื้อแข็งรูปฟันเลื่อยเล็ก ๆ ช่วยให้มันสามารถขจัดสิ่งสกปรก ฝุ่น หรือเศษอาหารที่ติดตามขนได้ นอกจากนี้ยังช่วยในการกระจายไขมันตามธรรมชาติที่ผิวหนังไปทั่วขน ทำให้ขนของแมวมีความเรียบลื่นและไม่พันกัน
แม้ว่าเหตุผลด้านสุขอนามัยจะมีความสำคัญ แต่นั่นไม่ใช่เหตุผลเดียวที่แมวเลียขน เจ้าตัวเล็กขนฟูยังเลียตัวเองเพื่อควบคุมอุณหภูมิร่างกายด้วย การเลียขนจะช่วยให้เหงื่อที่อาจเกิดจากความร้อนระเหยไป และยังช่วยกระจายความร้อนให้ทั่วร่างกาย อีกทั้งบางครั้งแมวเลียขนเพื่อบรรเทาความเครียด เป็นพฤติกรรมที่สร้างความสบายใจให้กับตัวมันเอง
นอกจากนี้ การเลียขนยังมีผลในการช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดใต้ผิวหนัง ทั้งยังช่วยขับไล่ปรสิตบางชนิดที่อาจเป็นปัญหากับสุขภาพของแมว เช่น หมัด หรือเห็บ ซึ่งหมายความว่าการเลียขนมีบทบาททั้งทางด้านกายภาพและการเสริมสร้างสุขภาพจิตของแมวไปพร้อม ๆ กัน
แม้ว่าการเลียขนจะเป็นพฤติกรรมปกติของแมว แต่หากเจ้าของสังเกตเห็นว่าแมวเลียขนตัวเองมากเกินไปจนถึงขั้นขนร่วงเป็นหย่อมหรือเกิดแผล นั่นอาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพที่ควรได้รับการตรวจสอบ ไม่ว่าจะเป็นการแพ้ทางผิวหนัง การติดเชื้อ หรือความเครียดสะสม ดังนั้น หากมีความกังวลควรพาแมวไปพบสัตวแพทย์เพื่อตรวจสอบเพิ่มเติม
